عضو شورای سیاست گذاری سلامت صدا و سیما تحلیل جامع از بازار رفتاری، اتخاذ سیاست های جامعه نگر و مبتنی بر شواهد، جلب مشارکت بین بخشی نهاد های مرتبط و توانمند سازی مخاطبان را از ضروریات ارتقاء رفتار سلامت عنوان کرد.
به گزارش روابط عمومی جهاد دانشگاهی علوم پزشکی تهران، دکتر حمید صاحب در سمپوزیوم اطلاع رسانی در سرطان پستان با اشاره به تعبیر حضرت امام خمینی در رابطه به صدا و سیما به عنوان یک دانشگاه عمومی گفت: این دانشگاه عمومی با بهره گیری از هنرفاخر، محتوا و سمت دهی موثر و کارآمد با تولید و پخش برنامه های متنوع آموزشی، خبری، اطلاع رسانی، سرگرمی و تفریحی مأموریت مدیریت و هدایت اخطار عمومی جامعه را بر اساس اهداف کلان کشور از جلمه ارتقاء سلامت به عهده دارد.
این عضو شورای سیاستگذاری سلامت صدا و سیما، اطلاع رسانی، فرهنگ سازی، مشارکت، گستردگی پوشش، جذابیت صوتی و تصویری، صرفه جویی در هزینه و انحصاری را از مؤلفه های مهم این سازمان در راستای جذب مخاطب عنوان کرد و افزود: در برنامه های سازمان با بهره گیری از هنر و محتوا پیامی به طور مستقیم یا غیر مستقیم، خود آگاه یا ناخودآگاه به بیننده و دریافت کننده منتقل می شود اما آنچه در این میان اهمیت دارد پیامی است که گیرنده به عنوان مخاطب دریافت می کند نه پیامی که ارسال می شود.
وی تصریح کرد: هدف عمده از تولید برنامه های سلامت تأثیر گذاری حداکثری در ارتقاء رفتار آموزش موثر و همه جانبه است و آموزش موثر و همه جانبه یعنی جلب مشارکت همه مخاطبین برای تغییر رفتار و بستر سازی برای ارتقاء قوانین که تولید کنندگان بهره گیری از هنر و محتوا پیام را به مخاطب القا می کنند.
دکتر صاحب، ترویج و بستری سازی را از اهداف و کارکرد رسانه ها دانست و گفت: کارکرد رسانه های جمعی بستر سازی برای ارتقاء رفتارهای مورد نظر از طریق ارتقاء قوانین و رفتارهای سلامت محور و است که در جهت ترویج آن به عنوان یک ابزار تأثیر گذار و کارآمد فعالیت می کند که مانند یک شمشیر دولبه می تواند عملکرد مثبت یا منفی در پی داشته باشد از این رو نیازمند یک مدیریت دقیق و قوی در حوزه پیام است.
وی افزود: تولید پیام ها توسط سازمان صورت نمی گیرد بلکه وابسته به مراکز علمی است و مدیریت پیام باید با مراکز علمی همکاری داشته باشد از این رو علاوه بر تعامل شناخت دقیق مخاطبان جهت کسب تاثیر حداکثری ضروری است.
وی ادامه داد: رسانه ها وابسته مطلق به مراکز علمی هستند اما مراکز علمی این واقعیت را درست درک نکرده اند و دانش ارتباطات و آموزش در نظام سلامت دست کم گرفته شده به طوری که ارتباط مراکز علمی با رسانه ها بسیار کم است و رویکرد این برنامه ها عمدتاً در اطلاع رسانی صرف خلاصه می شود.
دکتر صاحب در جهت رسیدن به تغییر و ارتقاء رفتار سلامت خواستار تحلیل جامع از بازار رفتار سلامت و شناسایی عوامل مهم ناکارایی افراد و نظام های اجتماعی و بررسی دقیق اولویت های نظام سلامت شد و گفت: باید برنامه های ارتقاء رفتاری بر اساس نیاز سنجی موجود جامعه و با اتخاذ سیاسیت های مبتنی بر شواهد و جلب مشارکت بین بخشی نیازهای واقعی جامعه در حوزه سلامت باشند.
وی ادامه داد: شناخت مخاطبان اجتناب ناپذیر است که باید جامع و جامعه نگر و مبتنی بر شواهد باشد و اگر مجموعه نظام سلامت نتواند رفتارهای مخاطبان را تغییر دهد عملا نتوانسته کاری برای آنها انجام دهد مگر اقدامات درمانی و کلینیکی.
این عضو شورای سیاست گذاری سلامت صداوسیما ادامه داد: تغییر رفتار تنها با اطلاع رسانی، آموزش مهارت های رفتاری و... حاصل نمی شود چرا که به عقیده کارشناسان علوم رفتاری رفتار به عوامل متعددی بستگی دارد که در ناخودآگاه فرد شکل گرفته است از این رو بدون تحلیل جامع رفتاری برنامه موثری نمی توانیم داشته باشیم رفتارها متاثر از آموزه ها و نگرش ها، قوانین، آداب سنن و رسوم وهستند که عرف و سنت بخش مهمی از رفتارها را شامل می شوند.
این عضو شورای سیاستگذاری سلامت صدا و سیما اظهار داشت: تغییر رفتار به اجبار صورت نمی گیرد بلکه با توانمند سازی مخاطبان، شناسایی موانع، ارائه راهکار جهت رفع آنها، در برخی موارد ایجاد التزام قانونی و... می توان افراد را برای تغییر و ارتقاء رفتار سلامت هدایت کرد.